Sunday, 31 December 2017

NGAIIN KA KO RUAI CHE

Thlalatu: Morris H Lalremruata
Ziaktu: H.Zate, Hmar Rûn.
 - www.hzate.in

Fam Pu Buonglienkung chuan kumhlui mualliam mai tur chu ui em em in, tihian a lo awi a,

Aw, Kumhlui kan phal naw che,
Zamuolpui I liem ding hi,
I vullai hun kkan hang dawnin,
Ngai I um kan ti em el,

(aw kumhlui kan phal lo che, zamualpui iliam tur hi, I vullai hun kan han dawnin, I ngaihawm kan ti em e!)
Tiin a awi ngawih ngawih a, kumhlui mualliam mai tur chu a phal thei mawlhlo a, mihring ang mai a bia in a han ngaihtuah a ala phal thei chuanglo.

Theihchangse kan va nuam em,
Kum khawtluan a leng turin,
Inthen lo thei kan ni si lo,
Ngaiin kan ko ruai ruai che,

A la ti hram a, a ni nen a hun an lo hman tawh leh a vullai hunte a han dawnin, ṭhenna thu han tiampui mai atan chuan a ui a, a ngam ngang lo. lungngaihna zawng zawng lawman chantir a, par-ang lo vul thin kha chuai mai atan a phal ngang lo. Ui tak chungin tihian a han awi leh ta hram a,

I vullai hun kan dawnin,
TheNna thu kan tiam ngamlo,
Lungngaih lawman chantIr thintu,
Then tur chuan kan phallo che,

Cheiraw, Pu Buonglienkung hian hun hlutzia leh kumhlui ngaihawm zia hi al ova han hrechiang take m!, hmanlai chang a tawnni her leh tawh lo tura a liam mai tur chu a phal thei ngang lo. Chumai a ni lo, a sakhming puan ang chul mai tur chu a phal thei ngang lo a ni. He hla hi a ni a thih khan ama hriatrengna'n a an sak kha. 'Aw, kumhlui' tih hi 'Buonglienkung' ti a thlakin, “I Sakhming Puan-ang chul tur chu” tih hi “I sakruang Buanlei chang tur hi” tiin an thlak a.

Kan phal lo, kan phal theilo,
Hmanlai I chang mai tur hi,
I sakhming puan-ang chul tur chu,
Pamhmai-awm kan ti em mai,

A uiawm em a ni tiraw? He hun liam tur hi chu, Pi Lalsangzuali pawhin “I Thil tih zawng zawng saw thlir teh, hunin a liampui saw!” ti a awi rat rat chungin “Kumhlui kumhlui” a tih lawm lawm hi.
Nunhlui ngaih nâ in, ṭah ruai nâp ṭhinin, ṭahna min thlen ṭhin mahse, he khawvel intlansiakna ramah hian nunhlui ngai a indawm kun a ṭap hman kan ni lo. Hmalam pan a intlansiakna ṭha bei zel tur kan ni si. En teh lal, mi u ten raltiang an kai hma hian hawh teh, tho la, nunhlui ngaia 'ngaiin ka ko ruai che' tia ṭah hla rem lovin, hma lam panin kal ve teh ang. Mi âk rual a âk ve turin!

[ Engvang a chang khatna hi hmar ṭawng a dah kher nge a nih min lo ti a nih chuan, a chhungte dil ka tum a, ka lo mangnghilh pek a, ka let vek ngam ta lo a, zahna lantirnan a changtir tal hi let lovin ka dah a ni. ]

26 December 2013 | Thingdawl

MIN KALSAN NGAI LO - 5



Pic: Berema Chhakchhuak

Ziaktu: H.Zate, Hmar Rûn.
Part - 5

Ka chhungte chuan Ruatpuia nen khera kan inhmu chu mak an tiin an awih lo kher mai. Mahse, an hriat dan leh hmuh danah a ni miau mai si a.

Zan ka mu chu ka rilruah zawhna tam tak a lut a, Zawhna mai bakah mak tihna pawh a tel. Tetea thawn tuma Ruatpuia ber kher ka thawn kha a mak a. Chu aia la mak chu ka tihnat ngun tehreng nen, ka tana a inpe reng mai hi a mak a ni.

Ruatpuia chu ngam leh ngam lovin ka text a, kan inbia a, engkim, kan awm dan zawng zawng nen ka hrilh vek a. A hriat hnu vek a nih thuin min lo chhang a. Ka fa, ka chhunga awm mek chu  nei ngei turin min fuih a, "Tu nge a pa a ka chhal ang?" tia ka zawhna chu, "I phal chuan," tia țanin, "i tan ka awm reng a lawm." a ti leh a. "I phal chuan a pa chu ka lo ni ang e!" a ti a. Ka va lawm kher em. Mahse, ka ring thei lo, ka pawm mai thei hek lo. "I mawl em mai, i chhungte tinatu nih ka duh lo!" tiin ka chhang a. Mahse, a pawm duh bik lo. Baihvai taka ka awm lai a hmuh theih loh thua min chhangin ka tana a awm reng tur thu min hrilh a. A makin ava hlu si em! Min hmangaihna hi ka tan a hlu a, a hlutna hi hrilhfiah thiam rual ni lo mahse, amah lam ka ngaihtuah erawh chuan pawm mai har ka va ti si em! A tuka inhmu a, hmaichhana sawi dun turin kan ti , Muthilh zai kan rel ta a.

A tuk khua a lo var a, Ruatpuia nen chuan kan inhmu a. Ka lo tina hnem tawh si a, ka pan ta mai chu Ka lai deuh țutin ka hria. Min lo nghak run a, ka va thlen chuan min lo pan vat a. Hlim nui hmel pu sang chung hian, "i țha maw?!" a lo ti a. Ka țhat thua chhangin a bulah ka țhu ve a. Thil tam tak sawiin kan titi a, min hmangaih thu leh min nghah reng thu sawiin, ka pawm theih phawt chuan min pawm theih reng thu a sawi a. Duh thlang thei ka ni lova, min sawmna chu ka pawm ta a. Ka puma Tetea fa pai reng chung chuan, hmangaihna dik taka min hmangaihtu hmui chu lawm avanga bianga mittui luang ngaih chungin duhthawh takin ka fawp a. A ni chuan min chhang mai lo, mahse, ka fawp lui thova, a hnu chuan min chhang ve mai a. Kan in thleng kein min thlah a, inthlah rau rau-ah a danglam bik tawh khawp mai.

Zan tin, zing tin Pathian thu min hrilhin min fuih reng a. A ni nen chuan nun a danglam a, Ka nun a hlimin nuam pawh ka ti tawh khawp mai. Mahse, buaina kan nei.  Ka nau pai chu thla 5 a tling tawh a, zep reng theih a ni dawn lo tih kan hria a. Kan inru ta mai a. Veng bawr leh țhiante'n mak an ti ngei mai. Ruatpuia nu phei chuan a ring lo hulhual. Mahse, kan laklawh tawh si a, pawm loh theih a ni tawh si lova, kan inkawl ve ta a. Kan hlimin nuam ka ti țhin khawp mai a. Chhungkaw zahawm taka lut ka ni bawk a  dangdai khawp mai.

Mahse, buaina a awm tlat mai. Chutia hlim taka kan awm lai chuan Tetea chuan min rawn tibuai reng mai a. A tawpah phei chuan ka saruak thlalak chu a lo thehdarh a, ka zakin hrehawm ka ti ngei mai. Keimah ai mahin Ruatpuia chu ka khawngaih a, mahse, a tuar thiamin min hnemtu zawkah a țang a. Pathian hnaih zawk tura min fuihin ka dikna tihlan nan ka police thleng kan thleng a. Tetea pawh Jail te a han tang ang ren rawn a. Mahse, sum an lo nei deuh a, a chhuak leh vat a. A pawi  ngawt mai.

Tlai khat, fa ka neih dawn hnai ka chhuak chu Tetea Car ka hmu a, ka kal pel hnu rei loteah chuan Tetea leh a bialnu ka hmu leh . Keimah tawk zawng a an rawn kal chu  A bialnu chuan min tihel tih hriat tak hian a kuah vel a, mahse, engah mah ka ngai vak lo.  Tetea chuan min deuh hmel deuh hian min melh pahin, a bialnu hnenah chuan, "A Easy lutuk!" min ti a. Ka zakin ka thinrim lutuk chu Ka inhup a, ka kalsan ta daih a. Hmeichhia lah hi kan mawl a ni e, a hmeichhepui chunga nunrawng tawh chu a chungah pawh a la nunrawng ve thei tih reng ngaihtuah lovin Mipa chu kan kawp leh a. Mipa hian mualpho a hnekin luck chan an chang leh țhin.

Ruatpuia chuan ka natnaah min hnem a, ka tan hian a inpe zo em em a. Min ngaihsakin min duat thiam a, A fel khawp mai. Amah vangin ka nun chu a inthlak thawk a, nun thar neiin, Min kalsan nia ka lo hriat țhin LALPA hian min kalsan ngai lo tih min hriatnawn tir fova, Ka Lalah ka pawm ve thei ta a.

Hun leh ni a liam a, dam takin nau pawh ka hring a. Ka nu leh pa, ka chhungte bakah Ruatpuia chhungte pawh an lawm ngei mai. A hming phuah mawlh mai chu an inchuh a, kan hlim dar dar khawp mai. A puin  a chuh tlat avang leh Hmeichhia a nih bawk a vangin a pu,(ka pa) chuan a hming phuahin, a hmingah, Ruatpuia a nei hi a nu tan nun thar neihna leh kan tan pawh nun thar kan hmuhna a ni a, a ti a, Lalnunthari a vuah/sa a, Kut ka bengin kan lawm dar dar a. Kan chhungte ve ve pawh an hlim khawp mai.

Ka fanu a pian ațanga kar khat hnu chuan a dam lo hlauh mai a. A natna hriat si loh chuan min boral san ta mai a. Mi dang tan chuan Hlamzui mai ni mahse, a pawmtu, a hringtu tan chuan a va na si em! Mahse,  a boral ta kha tun hnu hian pawi ka ti lo telh telh ta mai. Lo dam chu nise, amah vangin Tetea ka hriatchhuah phah ang a, a len hnuah a rawn pan emaw a ni ang a. Tun hnua ka ngaihtuah hian kan tana țha turin Pathian hian kan chungah ro a rel niin ka hre ta.

Kohhranin min phuarna an phelh hnu chuan Ruatpuia nen chuan kan inkutsuih/innei țha a. Chuti chuan, Ka chan chhiat lai ber pawha min kalsan ngai lotu Krista leh Ruatpuia chu belin, min kalsan tura ka ngen pawha min chelha min zui reng țhintu nen chuan chhungkaw țha tak dinin, kristian chhungkua duhawm tak kan din chho ta a.

Ani, Ka phu loh hiala min hmangaihtu hian Min kalsan ngai lo, min thlamuanin min awmpui fo țhin.

 A TAWP TA!

27 April 2017 | Thingdawl

Saturday, 30 December 2017

MIN KALSAN NGAI LO -4


Pic: Berema Chhakchhuak

Ziaktu- H.Zate, Hmar Rûn.

Part - 4





Inhmuh ka rawt a, zanah kan inhmu a, inthlahlel em emin kan inkuah a, min fawp ngawih ngawih a. A mak a ni, Tetea lakah hi chuan ka insum thei thlawt lo. Sex kan hmang leh a, chutia sex kan hman zawh a, ruak a kan la awm a, ka chunga a bawh lai reng chuan, "Min hmangaih tak zet em?" Ka ti a, "Hmangaih tak zet e!" tiin min chhang a. Thil eng pawh thleng se ka tan a awm zel ang em? Min nei duh ang em ka zawt a, "aw" tia min chhangin, "Chutiang te chu i hriat vek kha" tih leh a duhtawk tawh emaw ka tih chu a lo la duhtawk lo nge ni nawn a rual a, ka țawng

hlei thei lo, ka sawi tum pawh ka sawi thei lo. A zawh hnu chuan, "Ka rai tlatin ka hria, thla 3 vel ka vi tawh lo." ka ti a. "Enga?!", "I fa ka paiin ka hria, ka vi tawh lo," ka ti leh a, tih dan a ngaihtuah tur thuin min chhang a, hlim tak chuan kan inthlah leh a.

A tuk zing a ni a, A test na min rawn pe a, min ngaisak vangin ka lawm kher mai. Keimahin ka test a, ka rin ang ngeiin a dik thlap mai. Lawm takin Tetea ka hrilh a, ka fa, ka chhung awm mek chu ka ngaihtuah veng veng a. A hnu ni thum velah chuan Doctor kan rawn a, doctor chuan "Ka lawmpui a che u, Nupa vannei tak in ni, a nu pawh a țha a, naute pawh a țha. Thla 4 a ni tawh a, a țha khawp mai. Mahse, insum u la," a ti a, a  khi sak a. Nupa emaw min ti a ni tih kan hriat chuan kan inmelh leh hrek hrek țhin a. Chutia a fa thla 4 mi ka chhungah a awm tih a hriat chuan a ngawi ta hmak mai a. Mak ka ti kher mai.

Zan a lo ni a, min ru mai tur leh innei mai turin ka ngen a, a theih loh thu leh titla mai turin min ti a.

"Min hmangaih em?"

"Hmangaih e"

"A nih chuan engati nge min neih duh lova?"

"Ka nu leh paten nupui neih an la phal lo. Chuvang chuan titla zawk mai ang."

"Ka duh lo, innei mai ang. Ka mualpho dan tur te pawh i ngaihtuah ve lo em ni?"

Innei tur chuan ka ngen țang țang a. Mahse, a nu leh paten an phal loh thu leh an thu a zawm tur thuin min chhang a. "Kei nena sex hmang tur hian i nu leh pa phalna i la em ni? Engah nge mipaho hi hmeichhe mutpui tura thutlukna siam in awlsam tehreng nen in thawhrah seng tura thutlukna siam tura nu leh pa rawn a ngaih/țul leh tlat țhin le? I lo va nêp ve mawle!" Ka ti a. Nep tih tak chu a la na kher mai. Ni e, a nep reng a ni. "I pai tlang dawn a nih chuan min puh suh ang che, a pa ka ni lova, a fa ka ni hek lo!" ava han na tak em! Ka beiseina leh ka innghahna neih chhunin heti anga min chhang ta mai hi mak ka ti.

A fa ka chhunga awm vangin min phatsan a, min thlahtlam a, min kalsan ta a nih chu. A va han mak tehlul em. Zan a ni a, min rawn bia a, inhrechhuakin ka beiseina te a rawn tihlawhtling dawn emaw tiin hlim takin, beiseina nen ka lo chhang a. Mahse, a ni lo, kan inbiak țan tirha video call a saruaka ka awm lai a lo screenshot  leh Cara sex kan hmang lai, a lak lai pawh ka hriat loh chu a video min rawn thawn a, a fa a ni tih ka sawi chhuah chuan a tihdarh tur thuin min vau ta a nih chu! A makin a va na kher em! Khati ang khawpa min thlahlela min duh țhin khan amah avanga ka nihna, 'naupai' ngei chu min phatsan nan a hmang ta a nih chu.

Min țhen a, min hnawl a, min ban a, min kalsan mai bakah ngaihzawng dang min neihsan a nih chu! A va na kher em. Ka fa pai mek chu a lang lek lek tawh mai si. Engtia tih tur nge pawh ka hre lo. Ka inngaihtuah nasain ka rilru a buai țhin kher mai. Zan a ni a, ruah a sur bur bur a, țek a tla reng a, Electrict Current a awm lo bawk a, ka roomah țhuin engkim ka ngaihtuah a, ka ngaihtuah hnu chuan ka hma lam a thil lo thleng tur chu ka hmachhawn ngam lo.

 " A pain a hnawl hi a lo la lian anga a pa min zawt se engtin nge ka chhan tak ang? Chu chu a la hla, ka rai tih an hriat hunah min zawt se engtin nge ka chhungte ka chhan anga, engtin nge ka țhiante ka chhan tak ang? Mi tam zawk lah chuan hmeichhia hi amahin a rai thei lo tih hre lek lovin a tuartu zawk hi hur leh awm țha duh lo angin min puh emaw a ni awm si a. Hur viau pawh ni ila mipa tel lo chuan Hmeichhia hi a rai thei lo a ni tih leh mipa tihsual a tel ve a ni tih lam ngaihtuah lovin a tuartu zawk chu sawichhiat rawn ka ni dawn si a. A pa ngeiin a paa puh a nih chuan Sex Video leh saruak thlalak hmanga tihmualpho a tum hian eng thil nge ka tihsual a, eng pawi nge ka sawi tak! I duh a, i tum danin i awm a, kei pawh, ka duhthlanna ngeiin nangmah vangin ka nunna ka chhat ang e. I duh leh ka ruang hlawm  turin thlanmualah i rawn kal dawn nia!"

tih chu ka thawn a, ka phone chu ka off nghal hmak a, ka pindanah dahin thlanmual lam chu ka pan ta a. Nun hlimna emaw tia ka lo belh țhin ten natna min thlen a, ka tan a țha emaw tia ka lo tih țhin ruihhlo leh sex ten nun beidawnna min pe a, ka hmangaih hlimna tur tia ka lo hlan Saruak a ka lo inlan leh Sex te chu min vawletttu leh  ka chhiatna hmanrua mai a lo ni a. Krista chanchin min hrilh lai khan engah mah ka lo ngai ngai lo kha ka inchhir a, ka țap hawm hawm a. Thlanmual chu ka thleng a, thlanmual a bung zarah chuan hrui suihin ka valh a, ka inngaihtuah vang vang a. "LALPA, i hnen ka rawn pan dawn. LALPA, kei misual hi min kalsan ta em ni?!" tiin ka phun sep a, hrui chu ka nghawng ah vetin ka dinna ka phet a, ka tla hnawk a.

"Ti suh!" tih pahin min chawitu a awm a,.min chawi a, hrui chu a chhat a. Ka thaw tawp țep tawh chu ka thaw hlawp hlawp a. "LALPA, chuan a kalsan lo che, a kalsan ngai lo che a. I tan a awm reng!" a ti a.

Ka han en chiang chu Ruatpuia lek chu lo niin, leiah min nghatin min pawm a. Ka sam a chul mawlh a, min kuah a. "I LALPA chuan a kalsan lo che a, kei pawhin ka kalsan hek lo che." a ti a. "Engah nge heti ang te tih i tum mai mai ni? Hmangaihtu i nei tih hre ta che. I nu leh pate tan fanu thi neih ai chuan fanu rai neih chu a la țha zawk fe dawn tih hre ta che!"a ti a. Min kuah a, "i hre lo a nih kha!"  tia chhangin min rawn hmuh dan ka zawt a, Tetea mesage tur chu Ruatpuia hi ka lo thawn lek chu niin a mak khep mai, min kuahin ka chalah a fawp mawlh mawlh , min țhuttir ta a.

Thil tam tak sawiin ka awm dan zawng zawng ka hrilh vek a. Nau ka pai mek chungchang ka hrilh chuan, ka hmaah țhingțhiin, "i duh chuan i nei ang. I phal a nih chuan, ka fa angin kan thantir ang." a ti mawlh mawlh a. In lama haw turin min ti a, min hruai haw ta a.

In kan thlen chuan ka chhungte chuan min lo ngaihtuah hle a. Ka țawng hmain a Ruatpuia chu a țawng zung zunga, amah nena inhmu angin a sawi a. Mak ka ti kher mai. Heti ang em em hian ka tan a inpek duh hi ka ring ngai lo.
27 April 2017 | Thingdawl
Chhunzawm zel tur,

Download H.Zate Android Apps

Sunday, 24 December 2017

MIN KALSAN NGAI LO - 3



Ziaktu- H.Zate, Hmar Rûn
Part - 3


Kan duhthawh telh telh a, chin lem kan nei tawh lo a ni ber e. Car chhungah lutin min phelh ruak a, "I nalh lutuk!" min ti sap a. Angelte fan ngai loh ram chu a Car chhungah chuan kan fang dun ta a. Kan zawh chuan, "tunah chuan ka ta i ni ta!" a ti a,  lawmthu min hrilh luam a, "Ka thianghlimna i thliak  a , i ta ka ni. Min phatsan suh aw?" ka ti a, "ka sama chul pahin, "ka phatsan ngai lovang che."  a ti a, min fawp leh zauh a. Tichuan, kan in lam panin kan haw ta a.

Chumi ni ațang phei chuan Tetea chu ka ngai zualin ka mamawh ta em em mai a. Ka nuna ka engkim a ni ta ber mai. Ka ngai ngawih ngawih zel a, ka thlahlel em em ringawt zel mai a ni. Ka inbiak loh hlek paw'n ka awm thei lova, min biak loh paw'n ka va be hram țhin.

Vawi khatin Vawi hnih a hring a, vawi hnihin vawi thum a hring zel a, kan inhmuh leh remchang apiangah nupa ni si lovin nupa nun chu kan hmang țhin a. A zeiin min ngaihsak thiam bawk a, nuam ka ti thei hle. Hetiang vel vang pawh hi a ni mai thei ka thlahlelin ka ngai em em ringawt mai a ni. Tetea hi chuan ka rilru a luah a, a tan ka inhlan fai vek mai a ni.
Ruatpuia pawh min ngaihven leh min biak a la bansan chuang lo. Min ngaihvenin ka awm dan turte min hrilh țhin a. Tetea nena kan awm dan te chu a lo hre thawi ve deuh a, a țhat loh thu min hrilh a. Kei lah chuan, "i thik vang a nih kha. Ka hmangaih a, min hmangaih", tiin ka chhang țhin. Ka nuna inrawlh lo tur leh min tibuai lo turin ka hrilh a. A chang chuan a ngawi ve deuh țhin a, mahse, min kalsan thei lo.
Zan khat chu a tih dan ngai bawkin mi rawn be leh a. Chutah zet zawng ka ning ve deuh, ka fuh lo ve deuh nen min thlah zalen tur leh ka nun hi nuam taka hman min phalsak a, min tibuai tawh lo tura hrilhin, a na thei ang ber chuan ka țawng khum a. Min rawn call a, ka an khum chiam a, a aw ațang chuan a rilru a na hle tih ka hre thei a. "Ka kalsan lovang che, mahse, ka tibuai lovang che. Min mamawh hunah chuan a chhe ber pawh tawk la, min rawn hre țhin dawn nia, i tan ka awm reng ang." a ti a. "Mahse, min mamawh tura khawpa vanduai lo hram turin duhsakna ka hlan a che." a ti leh a, call chu a dah ta a.
Ni tin inhmu thei lo mahila a tam thei ang ber inhmuh kan tum fan țhin a. Ka ngaiin ka thlahlel tak zet a, a kianga hun rei lote awm nan chuan ka chhungte buma chhuah mai pawh ka pawi ti lova ka chhuak lawp lawp fo a. Zan rei tak takah pawh nise hmun hla tak takah te a Car a kalin ruihhlo nen kan chawh pawlh fo țhin. A Carah ringawt pawh hian vawi engzat nge zu leh beer kan ina, vawi engzat nge sex kan hman pawh ka hre tawh lo. Engkimah kan inkawp chawt hi a ni ber mai a. Kan ni tin nun ațanga Social Networking Site thlengin kan pahnih zelin nun kan hmang a. Kan PP ah pawh kan pahnih a thlalak hmangin țhenkhat chuan inhmeh min ti a, țhenkhat lahin min thik a. Kan inneih mai ring leh innei tura min duhsaktu pawh an awm fo țhin. Khang kan hun hmante kha he hmeichhe dawn tawi tan hian hlimna leh lawmna piahah hriat rwng tur ava ni teh lul em!
Ka hre reng tawh a, ka hre fo tawh ang. Ka nuna hun hlimawm leh nuam ber a ni a. Tetea bula ka awm hi chuan Khawvelah hian mamawh dang reng reng neiin ka inhre lova, nei thei tur pawhin ka inring lo.
Tetea nen chuan kan phak tawka nun nuam hmangin kan hlim em em a. Mahse, kan hlimna te chu nakina ka natna min thlentu tur a ni tih reng ka hre si lo. A tan chuan ka inpumpek a, ka engkim hi ka hlan a ni ber mai.  Engtik hunah pawh ka mamawh leh ka koh chuan ka tan a awm reng a, ka tan a inpe zo em em a. Zan rei tak takah pawh nise ka koh tawh chuan a rawn kal mai țhin. Chutia inhmu ngun ta na na na chu kan inhmuhna leh kan awm falna apiang chu nawmchenna hmunah kan siam zel a. Kan in, ka room, kan bual in, hotel, park leh hmun nuam tak tak thlengin kan hmang kim khawp mai. Mak tak maiin a ni hian ka rilru leh engkim mai hi a hneh a, a awm dan engkim mai chu ka tan a mawi a. Sex hman tawh loh tum țhin mahila, min sawm chuan ka hnar thei lo leh țhin. Chutia hmang nasa ta na na na chu inven sen a lo ni bik lo a ni ang e. kum khat dawn kan inngaihzawn hnu chuan ka pum chhungah Tetea fa chu a lo insiam țan der tawh chu a lo ni a. A fa meuh ka pai chuan kan inneih a hnai a nih hi ka ti a, ka lawm em em a. A rukin ka hlim veng veng a. Kan fa lo pian hun turte nen ngaihtuahin ka hlim hle. 

26 April 2017 | Thingdawl
Chhunzawm zel tur,

Friday, 22 December 2017

PEOPLE’S MIZO IDOL THAWHLEHNANIROPUI (Interview)

Puipuia leh an sikul tuolah - 2015

(Kum 2015 a Puipuia, an in ngeia ka interview, Manmasi Digest a suok ta hnung ka hung sie nawk. )
-H.Zate, Hmar Rûn
- www.hzate.in
Zohmun Tlangval, Mizo Idol 2015 top 3, Mipuiin ngaina em ema Tlangvalte tia an ko hiel, a thlak hnung khawm a ‘Mipuihai Mizo Idol’ tia an ko ngat Thawhlehnaniropui chu an inah ngei lengin ka inpawlpui a. Zan niin H.S.A Thuoituhai leh an in kan hei lut chun Pindanah lekha a lo tiem a, a nuin hei kovin ‘ a la laklaw deu a’ tiin minit 2 hnung chun a hung suok a. TV a nekin a taka chun a lo ngo lem a, a tawngbau ruok chu a  pangngai. Hnesaw zeta ka thil indawn a mi dawn zawt zawt lem khan chu H.S.A Thuoituhai lawmah a tlaa an lo innuidur dur a. hun intertep tak karah an tapa ngei chun inpawlna kan nei a. A mi dawn dan puitling taluo khan a nu khawm a suknui ngun hle a, kuva zel pumin kan inpawl a, inhawi kan ti ang reng.
Hi Hun intar tak karah inpawlna hun i mi siempek hi a hmasain  lawmthu ka hril che.
I Hming Mi tamtak sukbuoitu le an hriet bik em emna che hi mi hei hril thei i ti?
Puipuia chu HSA Education Campaign, Ṭinghmunah hla a saka, mipuiin an lawm hle. 

Thawhlehnaniropuia: Aw, hril thei ie THAWHLEHNANIROPUIA ( Hmar tawng chun Thonawknaniropui)
Anleh, I Nu le i Pa hming?
Puipuia: Ka pa chu C Zoramthanga a nia, ka nu chu Laldingliani a nih.
I Piengni?
Puipuia: 2001 April 15
Unau iengzat am innia? Nuhmei Pasal iengzat am? Iengzatna am i ni?
Unau: Unau hi Panga kan ni a, Nuhmei pakhat a um. A naupangtak dawt ka nih.
Inchuklai i la ni a, pawl iengzat am i inchuk ta a?
Puipuia: Pawl kuo ( 9)
Ieng sikula kai am i ni?
Puipuia: Zohmun High School, Zohmun
I hmatieng ieng am ni i tum a?
Puipuia:  Hlasak thiem inlar
Zonet Mizo Idol-a hin iegtinam i hung thang el? Tu thurawn a thang am i ni?
Puipuia: Ruolhai le pa thurawnna lei.
Zonet Mizo Idol-a khan ieng ang beiseina neia thang am i ni?
Puipuia: iengkhawm beiseina kan nei nawh. Kan sunghai le kan khuo hai chun tukum la thang naw a Zonet Mizo Idol buotsai nawk hun ding kum 2017 a thang lem dingin an mi ti a, sienkhawm ka pa in ‘Tawnghriet ani el annawm’  a ti leiin ka va thang ve mei mei a ka ring naw dei tieng Pathien zarin hi chen hi ka tlung anih. Hi chen ka tlung hi kan beisei phak nawh. Ka pa lem chun ’tu tum thang ata, a nawk pha khawm a thang nawk el ding annawm, lo va thang mei mei raw se’ a ti hiel a nih.
Hla isak tan dan mi hril thei i ti?
Puipuia: Aw, hril thei e. Kum 12 ka ni kuma inthawkin hla ka sak tan.
Mipui hmaa hla sak tanna?
Puipuia: Salvation coffee nite (Charity) –Zohmun
Inkhawmpuia a dam hla i sak ta am?
Puipuia: aw, sak ta ie. Sakawrdai-ah KNP Biel Inkhawmpui le ABC Inkhawmpui Ramhlun BCM Biek Inah , hi tum hin “Asawm reng che” ti hla ka sak.
        
Zonet Mizo Idol-a i thang khan i Nu le Pain an tawiawm tha che am?
Puipuia: Aw tawiawm tha taluo. Ka pa-in elimination round a inthawkin a mi umpui ran.
Top 10 i ni hnunga i beiseina?
Puia: Top 3 bek chu tling ka inring.
Mi hin iengtinam hrehai sienla che i nuom a?
Puia: Thangpui ngaihai thangpuitu.
Ditzawng:
                Thuoitu: Dr. APJ Abdul Kalam
                Hla: A sawmreng che
               Hlasakthiem: TBC Zaithanpuia
               Hlaphuoktu: C Lalzarmawia
               Hme: Arsa
               Rawng: Sen
               Actor: Priyanka Chopra
               Nambar: 10
               Infiemmi: Cristiano Ronaldo
              
I Hobby ?
Puipuia: Hlasak le Football pet
Hmasawp i nei am?
Puipuia: aw, lekha thiem taka inchuk le Music video siem ka tum.
Mipuiin an  nghakhla hle a nih. Tha deuin hung buotsai dingin ditsakna kan inhlan che. Hun intertep tak karah hun i mi pek leiin kan lawm ie.
Puipuia: Keikhawm ka lawm taluo.
Zonet Mizo Idol a inthawka a naupa a thlak khan iengtinam a um ti indawn ani a. “ Iengtin khawm ka um chuong nawh. Pawi tina khawm ka nei nawh.’ Hi chen hi i mi thuoia ka lawm ie’ tiin pathien kuomah lawmthu ka hril lem” a ti a, iengkimah a lawm thu a hril sa bawk anih.
[ Naupang tha tak ani a, a hmatieng peiah hmasawn pei dingin ditsakna ei inhlan.]

Wednesday, 13 December 2017

JAWNI ṬAP NAW

Model: Mimi Lalchhanhimi Tlau
Ziektu : H.Zate, Hmar Rûn
- www.hzate.in


Kum zat tak ka hriet ta naw a, kan In kawl el a hin Nuhmeite Jawni hi a um ve a. In intâwk vang a um na na na chu kum sawm chuong chu ka lo hriet ve ta hlak a. Kei nek chun Kum Sawm vanga naupang lem a nih. Kan inpawl in kan inhrietchieng ve khawp el, sienkhawm, thil hriet hmai ka lo nei a, ka awi naw rak a, ka ring thei mawl nawh.
Ni khat chu lekha ziekin a mi hung pek a ka hei en chun, hieng hin a hung inziek a, muong changin ka hei tiem a, hieng hin a lo inziek a,
Jimmy lunginsiettakin mi nghak rawh aw, 
Ni khat chu la hung inṭhang lien ve ka ta, I ta ding chauhin ka hmur le fawpna hai hum ka ta, kumtluong Hmangaina indiktak entirna in...

Ka tiem a, ka tiem nawn nawk a, mak ka ti hle a, ka awi naw rak a, sienkhawm kei nek a naupang a ni leiin nghak zo dingin ka inring nawh. Chu el khelah, a la naupang em a, a tak a ni khawm ka ring rak naw a. kei khawm chun ziek naw puon chu la suokin ka kutah Ziekfung la in Laisui le Ziekfung chu ka chuktuo ren rawn a, ka thu hril nuom chu ka ziek ta a,
 “Jawni jawni ṭapnaw rawh, hun liem a ta mi la theinghil ve el i tih. Tuhin kei kum 22 ka ni a, nang hlak 15 chauh i la ni si, nuom el in ka nghak thei naw che a nih”

tiin.
 Ka lungrilah um naw ang le, ieng ma lo a ka lo ngai hi ka thil thaw suol lien tak a lo ni ran a. Ka ziek zo chun kan inkawl a In ah chun hang chuongkaiin ka thaikawi chu Jawni chu ka pek a. A hei tiem chun a biengah mittui/mithli luongin a far zawi zawi a, hril ding kan invai hle.
A ieng hri hri am a nih, kan Khuo, khuo a po a chin tawp khawk le pui naw chu ka suok san vat a, ka vangnei siemin sin ka hmu hlau el a, inhawi ka tiin um hlen ka tum hiel a nih.
Chuonga ka um lai chun,  Ni le thla le kum hai invawin kumsul an vawi a,  Kum nga lai a lo invawi ve ta a. Sienkhawm, Jawni thu mi hril kha ka lungrilah a thi thei reng reng naw a, ka lungril a sukbuoi in ka lungrilah a châm zing hlak. Jawni hmu ding le  ka lungril ah a cham zing thu le ama ngawt ka ngaituo zie thu chu hril a innei a fiel dingin ka veng ka pan ta a, kan veng tieng fe zai relin Vuongna ah ka chuong a. Kan veng ka tlung char chun lampui tluonin Jawni hai in panin ka tlan a, Sienkhawm, Jawni hai in ka hei tlung chun thil iengkim hi a lo danglam tah. Jawni thil mi hril ka hei hriet chun ka mitthli chu fur ruotui ang elin a far in a far tluk tluk el a, 
Jimmy lunginsiettakin ṭap naw rawhHun le ni liemin mi la theinghil ve el i tih, i mi liemsan a inthawk kum nga a liem tah, I ruolṭha tak Jawhan leh kan innei tah annawm

tiin.
 Pasal a nei thu a mi hril chun na ka ti em em a, pasal a nei chu thuhran ka ruolṭha tak a hei ni nawk nghal chu tuor intak ka ti em em a. Ṭap lai reng ka bang thei nawh.
16 July 2013, Thawleni, Zantieng Dar Hni | Silchar
[   _'Don’t Cry  JONI' thu tluongtlam a ka ziek a nih._ ]

Tuesday, 12 December 2017

HMINGTHANGMAWI



Model : Elisha
Ziaktu - H.Zate, Hmar Rûn.


Chaw ei dawhkanah chuan kan țhu țhap a, ka huphurh ang ngeiin ka pa chu a lo țawng chhuak a, "I nei ngei tur a ni," a ti chang fak a. Thurawn a ni lova, ka ngaihdan a la hek lo, thupek a ni zawk. "Pa, Naupang chhia mai ka la nih hi!" ka ti hrâm a. A thlengah a kut a nghat a, rum em ema min melh chungin, "i thil tih hi naupang thil tih niah i ngai em ni?" Chu zawng chu kan pafa thil inhrilh dan a ni.
Ka ngam lo chung ka nu kaltlangin ka hrilh a, sawn man peka inrel fel mai theih nise ka duh. Mahse, ka pa ngaihdan a ni lo bur. Mi fate tihchhiata neih leh loh chu a tih zawng a ni lo bur hi a ni tawp. Ka lehkha zir tur nen, ka buai khawp mai. Bakah, ka hmangaih lo hrim hrim.
A, a hrim hrimin, ka thiam loh bik pawh a ni lo. Min chhai vel hawr hawr a, a lo rai a ni ve mai a. Ngaihzawng ka nei tih pawh a hre reng a, min lo duh ve a. Ka zu ruiin ka lo mutpui ve a ni mai a, ka thiam loh viauna ka hre bik lo.
A vanduai nge ka vanduai zawk pawh ka hre lo. Nge, a lo tum reng zawk pawh ka hre tawh love! Vawikhat chauh kan chesual a, a lo rai vei put reuh a. A ni lah chu titla mai tura ka hrilh lahin a han duh lo vel a, "tualthah ka duh lo!"  a ti a, "sual kan ti tawh tho a lawm," ka tih pawhin a duh chuang lo. Ka sawi ngun poh leh a duh loh zia a tilang hnem ting mai a. Hmeichhe mak tak zawng a lo ni e. Ka neih loh tur thu tlang taka ka hrilh pawhin, "a pawi lo, miin nangmah i ni tih pawh an hre lovang," a la ti zawk zamah a. 
'Aw, he hmeichhe mak tak hian min timak zo tawh!' ka hua a  ka nibg ngawih ngawih maiin ka hria. Kha zana thil thleng vang kha  keimah leh keimah ka inhua.
Ni leh kar liamin thla  thla a vei a. Ka fa a pai ațangin  thla  7 zet a ni tawh. A pumah pawh a lang tawh khawp mai. Chutia a pai si chuan ka fa chu fahraha siam lah ka duh leh si lo, ka buai a, ka buai chhe zo ta a ni. Hmingi lah chuan sawichhuah a tum der si lo.  A chhungte'n zep mahse a zep thei țang țang khawp mai. Amah chuan a thutiam a tihlawhtlung a, mahse, kei chu a nem zawkah țangin ka farnu ka hrilh ta a. Ka farnuin ka nu,  ka nuin ka pa, a tawpah chuan chaw ei dawhkanah nei tura thupek inpekna a thleng ta a.
Ka pain rem a ruat zung zung a, ngaihdam dilin, chawp leh chilh takin Hmingthangmawii chu kan inah a lo lawilut ve ta a. Ka sawi tawh ang khan amah hian min duh a, min hmangaih bawk a, chu chu remchanga lain ka zu ruiin ka lo awm khawlohpui kha a ni a. A chunga ka nunrawn hnu pawhin min hmangaih em vangin ka fa chu amaha nei turin thutlukna a siam ta kha a ni a. Mahse, a mah chauh ni lovin a pa tel ngeiin a nei dawn ta a ni.
Ka hmangaih loh miau vangin a bulah pawh ka mu duh lova, ka diriam a ka ngaina lo takzet a. Ka tlangvalna min laksak vangin ka haw ngawih ngawih zawkin ka hria.
Nau a neih dawn zan thlengin ka la ruih san a, a chungah țhat ka chhuah ngai lo. Mahse, a hmelah nuar hmel a awm ngai lova. Chu a hnehin ka hmangaih loh zia a hriaa a inthlahrungin a inkiltawih ngawih ngawih zawk țhin.
Hmeichhe zaidam leh nunnem tak mai a nih vangin ka chhungte chuan an duatin kan duhsak em em a, ka nu leh ka farnu phei chuan an ngaihsak lutuk hi ka lo thik deuh țhin.
Ka pa pawhin Hmingi a lo lawi ațang chuan min ngaihsak lo riau hian ka hria a. Hmingi chungah bawk chuan ka țuan leh țhin. A pum chhunga nautr pawh thla 9 a tling țep tawh. A taksa hrisel viau lo phei se a taksa pawhin a tuar tawh hlein ka ring. Mahse, a hmel a la țha reng a, a danglam chuang lo.  Mahse, chu vang chuan a bulah muin ka kuah phah chuang lo. A bula awm aiin ka țhiante bula awm ka thlang zawk.
Ka nupui, a pasal hnen ațanga hmangaihna dawng lo, mahse, a pasal chhungte'n an țan em em khawpa fel chu ka ngaihsak lova. Nau a neih pawhin a bulah awm lovin ka țhiante nen zu kan in daih. Nau a nei a, mipa a ni tih ka hriatin ka lawm a, hmingi fa anih ve tlat avang erawh chuan ka lawm vak duh lo. Thla 3 a nih thlengin vawi khat mah ka fiamin ka lawm chhin lova, a nu pawh ka ngaihsak lo. Mahse, Hmingi chu a tuarchhelin a fel em em a, kan chhungkua tinuamtu ber a ni.
Kum tam tak kan inah nui ri awm tawh ngai lo chu Hmingi a lo lawi ațang chuan ka chhungte pawh an nui dar dar tawh. Amah vangin kan chhungkua pawh a nuamin kan inpawh lah a, tunah hi chua  Hming vang chauhin kan chhung dangte pawh kan inah lo lenglut ngam ve ta. Hmeichhe fing leh lehkhathiam tia sawi tur a ni lo, mahse, mawl takin a fing si! Mo nih a tlin a  chhungkhat nu ni tuta tlin lohna a nei lo. Kan chhungkaw inrem lo a kaikhawm a, ka pa leh ka nite inbe ngai tawh lo pawh amah vangin an inbia a. Tunah zawng kan chhungkua pawh vanram ang mai a ni tawh.
Ka len dan pangngaiin ka țhiantr nen kan leng leh a. Nula rima kan titi lai chuan kan nula rim chuan a thu chhiar  chu nalh leh țha tih thu min hrilh a, chhiar ve tura min tih vangin WhatsApp a min thawn turin ka hrila. Ka titi leh ta a.
Zan rei hnu chuan kan in chu ka lut a. Seating room a țhutthlengah chuan muin ka phone ka khawih a. Hmingi bulah chuan ka mu peih thlawh lo a ni. WhatsApp ah lutin thuziak, kan nula rimin min thawn chu ka en a, H.Zate ziah , HMANGAHNA NUNRAWNG (hmar țawnga ziah a ni) chu a lo ni a. Ka chhiar a , ka chhiar zel a. Chu thuziak leh A changtunu țawngka, "Ni khat chu a lo la puitling ang a, 'tu ge ka pa?' tiin min la zawt ang a, chu hunah chuan engtin nge ka chhan ang", tih chuan ka rilru a hneh a. Ka fa hi pa nei lo ang maiin ka siam a, ka nupui lah pasal nei lo ang maiin, a rilru nat dan tur ka ngaihtuah chuan Hmingi chu ka khawngaih thut a. Ri nei lovinkan roomah ka lut a, kan khum ka thlen chuan Hmingi chu mi hriat hlau si hian a fa a bula muttirin a lo țap kerh kerh a. Ka khawngaih zual ngei mai.  A bulah chuan mu vein, mak tih hmel deuha min en chungin, "engnge i lo tih dawn?" a ti a. "Ka nupui bulah ka mu dawn!" ka ti a, mak a ti kher mai. A biangah tuaiin a mittui ka tifai a, "tun hnuah chuan keimah vangin i țap ngai tawh lovang," ka ti a. A biangah ka fawp zauh a. A hmuiah ka fawp leh a. Kha zan tluka Hmingthangmawi (Hmingthanmawii) hmel a hlim hmel mawi kha ka la hmu ngai lo. A hlimna thlen tura intiam chungin a bulah chuan ka mu ve a. Ka nupui chu a pasal pangtilum ngei nghengin a muhil ta siai siai a. Thlamuang taka ka ban khama a han muhil chu a hmel a lo țhw ngei mai. A biangah ka fawp zauh a, ka muhil ve ta a!
24 September 2017 | G
( 12 December 2017 | Thingdawl Mizoa lehlin)


Thursday, 7 December 2017

ȚAHNA KRISMAS


Ziaktu:- H.Zate, Hmar Rûn

- www.hzate.in

[Ni 31/(oct) . 2013]

Nipui lum bur bur, awm mai mai pawh a thlantui far zawih zawih theihna hunin mual a liam a, Furpui hun chhia leh diak, Thosi leh Ramsa tinreng ninhleina hun pawhin damte’n Kawl ah mual min liamsan tawh a, Khawvel chuan hun thar, a la hmuh ngai reng reng loh tawngin, Sappui tawng a ‘Ber’ thla intanin, Thlasik rim a rawn nam tan ta a. Zirlai tamtakin an zirna hmawr an bawk tan a, Nu leh Pa pawhin thlansaphul kai a, a-sur-a-sa hnuaia an thlawh chhuah chu an sik tan ta a. Chu hunah chuan a ni Nu leh Pa nih nawm lohzia leh Nutling Patling nih harzia chu a rawn lan tak thin ni.

He hun nuam leh hlimawm em em, India a Kutpui  hun (Festival Period)  tia an koh hial mai hi, a nawmzia hrelo an awm emaw chu. A Mi’n an hril Siknieng mawizia te hi tukhaw hrilh ngai lovin thlanga Tlangsam te pawhin an hria a. Chumai pawh a la ni lo , a khi chhak tlang a Tuahthing pawhin a parmawi a chhuah a sin?! Tlangsam a par a, Japan hlo pawhin Lal piang chibai buk hman loh hlau niawm fahranin dai ah par a lo chhuah ve bawk a, chunga Sirva hram thiam te pawhin hram thiam tawp chhuah in an lo ri ve chel chul bawk. Lal thar chibai buk turin mi tin an inpeih tawh.

Chutihlai chuan, tukhaw hriat lohin Nu leh Pa thenkhat chuan an fate thuamhnaw tihsak theih loh hlauvin Tlangram chhengchhe tak atangin  an Buh leh Bal leh Thlai, chhawchhi le La te phurin, Neihlung khawng tak meuh meuh in ‘Ka fate tal’ ti a in ngaihtuahin, chhungril a mittui tla rawng rawngin an fate Mi zinga an mawi lo bik tur  chu ngai-ngamlovin, an thil phurh an hralh a, thil an han lei a ‘Hei hi Bawiha, Hei hi Bawihi’ an ti zo vek a,an tan a daih tawh lo. Chu hunah chuan a ni, Nutling Patling nih a har tak thin ni. fate pawh Thuam leh par tha a thuam zo lova mahni inthuam thu lah awm suh. Khua an han thleng a,an faten lawmtakin an lo dawngsawng dawn emaw an tih laiin “Hei chu ka duh zawng a ni lo, Ka thiante ta ang a sin ka duh” ti a Faten an neih phak loh ani tih hre hauh lovaa an thiante Kamding fate thil an han awt phei chu an vanglaia engmah ngaituah lova an awmlai te an ngai rawng rawng a, an tan chuan he ni lawmawm hi ‘HLIMNA KRISMAS’ ni tawh lovin ‘TAHNA KRISMAS’ a changzo tawh thin.

Krismas hlimte a hmangza turin khualkhua atangin chhung tin an rawn haw khawm a, Zirlaite pawh an zirna zovin an awmna chu Khawpui eng ang pawh nise ‘Krismas chu Mahni Khua ngeiah’ tiin hman ata an Thlatute chena ropui an lo relna ramah chuan hlimtakin Sianglawi zai an rel a. Hnathawk leh Eizawnna vanga hmun danga awmte pawh Mahni Khua ngeiah tiin ‘ I pianna ramah kir leh rawh’ ti niawmtakin an awmna, khawvel intlansiakna ram chu kalsanin an khua an pan tal tal a, rilru ah

“ * Lal pian hun pangpar a vul leh ta,
Thinlai mu hnu lunglen a kaitho ve”


Ti a sa rat rat chungin Nau piang lawm turin Kil tin Kil tang a tangin an kalkhawm a. A thenin an thiante an rawn hruai a, a thenin thianlo deuh, Thlasik thla-eng hnuai a “Dite, Nang chauh lo chu” tih pui tur te “ka thian a ni” tiin an rawn hruai ve bawk a, thenkhat erawh chuan ngampa deuhin “Ka kawppui tura Ka thlan anih hi” tiin an rawn hruai ve bawk. A then chuan Khawpui aia Khawte leh Thingtlang Khua-a anawm zawk zia hria-in an Pi leh Pu-te Khaw hlui-te an pan ve bawk a. chhung tin hlimtakin an intawkkhawm a, Tu dang ngai lova  an chanchin an inhrilh lai chuan kilkhat-ah erawh, 

 “ Hun leh Kum inherliamin,
A mileng Lal piang lawm turin,
Kan Vangkhua-ah siang an lawi,
Sianglawi zai I rel ve silo maw, 
Aw ana, famkhaw run I rem mai hi”

Tiin mittui far zawih zawihin an ngaih, awmlai lunglian nunrawng hrang vang a fam chang ta te ngaihna ti tharin, an lo tahpui a, an tan chuan he HLIMNA KRISMAS hi TAHNA KRISMAS  a chang lo thei lo.

“Hlimte a nuih za laite dawnkirin lungreng a ai thei mawlh lo”
“ Tap ruaiin zai ka vawr nawk leh ṭhin,
Enchimloh Parte, I sulhnu hlimthla
Ka thlirkir chang hian,
En teh, a mi leng siang anlawi,
Kan vangkhua-an,
I rel ve silo, sianglawi zai”

An(Thi ta te) thiante hlimtaka an lenglai an han hmuh phei chuan Fam hnu ngaih a tithar a,

“ En teh Lal, I Lenrualte
Hlimte’n an nui za, tu dang reng ngailote’n,
Run siang an lo lawi,
I Rauthla talin lo lawm la” 

Ti a tap-hla remlo thei anni ta lo. ‘Ni e’ ngaih ana em ani Fam zunleng hi zawng. Sakhmel tawng leh tur, Hmangaih thutiam sut a thenzai rel mah-in na an ti a, Sakhmel tawnni awm tawh lo tur a thenzai rel a, Piallei thuah-riat hnuaia Sakruang buanlei chang mai tur hi chu ana ani.

Kilkhat-ah thlirna danga I thlir leh chuan thil dang I hmu leh ang, hetiang te hi chu an saunṭek( sound track) a dang deuh a, mi tinin kan tawh thin ani. ‘Mipa in Mipa ka ni tiin Nu Hnute hnek an bansan chauh emaw kan tih laiin Hnute dang an zawng a, Hmeichhia lah duai biklo, Barbie khalh an bang chauh maw kan ti a, a Barbie tu tur an zawng bawk a’ . hetiang reng reng a Khawsa Hringmi leng zingah hian Krismas hlimawm hmang tur a intiam tamtak an awm a, ‘Urlawkzan chu Dawhthlak-zan’ an ti a, ‘a pianna ngeia hman tum pawl leh hman tir tum pawl lah bo lo’. Hengho zingah hian Thlakaw hnu-ah Thlarau thianghlim nilovin Remruata fate hi a piang duh khawp mai’.

Chutiangho zingah chuan thenkhat chuan,

“ Hlimzai rel a har dite, I tel lo chuan,
Ami-leng a-thiangten an leng, Kei riangte’n,
Khaw nge I awm,Min hnemtu di,
Ka kiangah lo leng ve mai rawh,
Hlimte’n Krismas hmang ve turin”

Tiin Di ngaiin an lo kur diam diam a, ‘kur diam diam, kur diam diam’ ti-a awih an mamaw kher lo. Midangin hlimtaka Krismas an hman lai khan an ni zawng Thlasik mei lum aipui tur an nei ve silo. Thianten kawppui an nei far a, a nei lo bik nih chu riang ngawih ngawiha inhria in, an hlim thei mawlh lo.

  “Zaleng dang hlimte’n Lal piang an lawm,

I tel ve lo, dite, lunglawm a kim lo”

Tih chauh lo chu an tan sawi tur a awm mawlh lo a, hengho tan pawh hian,

  “* Lal piengni kawla  liemhnung,

A hung suok nawk tah,

Bethlehem ngaina chulhnung

Par-ang a vul nawk tah”

  “Lal pianni kawla liamhnu alo chhuak leh ta, Bethlehem ngaihna chulhnu, par-ang a vul leh ta”

Tia hlimtaka Krismas hman chu Vana rah ang mai niin, Midang tana HLIMNA KRISMAS  chu an tan  chuan TAHNA KRISMAS a chang tawh zawk thin.

“Aw, Khawvel hian Hrethiam se,

Van Lal Hmangaih ropui hi”

Tih thu hrethiam lo leh

“*Isarel ten an hnawl a
An paih hnu kha,
VanLal Reng ro pialral lunghlu 
Ka chhar ta.”

Tih awmzia hrefiah zo lo tan chuan TAHNA KRISMAS a chang dawn reng a ni.

Krismas a nih vangin Thuamhnaw thar neih tur a ni lova, Thalai te pawhin Nu leh Pate Lu tihai khawpa Thuamhnaw manto ngen lovin, Pheikawk Ke-artui sang em em mai, manto deuh bun a, kawngchhuk  kal dawn apiang a, CHhemtheinu ang a hnungzawng a tawlh a midang vawn kher ngai lovin Ke-artui hniam deuh, man tlawmte pawh bun ta zawk ila, an chhiatphah a rinawm lo. West-Coat kher kher emaw, Kawrchung(Coat) kher kher neih tum lovin, inhmehlo baksak a chawn puar pawp khawp a Beatle Shoe bun kher lo pawhin Krismas hi a tling tlak theih tih hi hrechiang ila, Krismas a nih vanga Thuamhnaw thar neih kher kher hi tumlo ila, Kohhran pawhin Krismas a ni tih vang ringawtin mi harsa te ti harsa leh zual thei ti lo bawk ila, Krismas a rawn ni a, kan ngaihlai mual lo liem ta te ngaia indawmkun mai lovin an tan hlimtakin Lal fak zawk ila, ngaihzawng-te awm loh vang a khawhar a lungleng mai lovin, A pianna ah kher hman tum lovin, a pianna ah kher hman tir tumlo bawk ila, Thlakaw hnu ah Thlarau thianghlim nilo Remruata Fa kha a piang tawhlo bawk ang a, Kan lawm leh Krismas kan hman chhan ah chiang ila, Khawvel chhandamtu piancham lawm kan nihzia hria in, ama tan Kan nun pum hlan ta zawk ila, ami’n an lo hril TAHNA KRISMAS hi HLIMNA KRISMAS a chang ngei ang.

Tranlated From Hmar On 1st November 2013, Friday

ȚAPNA KRISMAS

Ziektu: H.Zate, Hmar Rûn

www.hzate.in

[Ni 31/Changer(oct) . 2013]

Nipui lum bur bur, um mai mai khawm a thlantui far zawi zawi theina hunin muol a liem a, Furpui hun sie le pawr, mise le Ramsa tinreng inhuotna hun khawmin damte’n Kawlrawn ah muol ami liemsan ta a, Khawvel chun hun thar, a la hmu ngai reng reng lo tawngin, Sappui tawng a ‘Ber’ thla hung intanin, Thlasik rim a hung innam tan ta a. Inchuklai tamtakin an inchukna hmawr anbawk tan a, Nu le Pa khawmin thlansaphul kai a, a-sur-a-sa hnuoia an thlosuok chu an sik tan ta a. Chu huna chun anih Nu le Pa ni inhawinaw zie le Nutling Patling ni intak zie chu a hung inlang ta hlak.

Hi hun inhawi le hlimum em em, India a Kutpui  hun (Festival Period)  tia anko hiel el hi, an hawizie hrenaw an um di’m. A Mi’n an hril Siknieng mawizie dam hi tukhaw hril ngailoin thlanga Tlangsam hai khawmin an hriet a. Chu-el-khawm-chu ala ni le , a khi sak tlang a Tuothing khawmin a parmawi an suo I sawn naw?! Tlangsama par a, Hlothar/Japan hlo khawmin Lal pieng chibai buk hmannaw inlau niawm fahranin dai(khawdai)ah par alo suo ve bawk a, chunga Sirva hramthiem hai khawmin hramthiem tawp insuo in anlo inri ve chel chul a.Lal thar chibai buk dingin mi tin an in pei tah.

Chulai chun, tu khaw hriet lovin Nu le Pa thenkhat chun an nauhai thuomhnaw thawpek thei naw inlau in tlangram sengse tak a inthawk  an Bu le Thlai, Si le Pat hai phurin, Nei-lungkhawng tak meu meu in ‘Ka Nau hai bek’ ti a in ngaituo in, Lungriem mitthli thla rawng rawngin an nauhai Mi lai a an mawinaw bik ding  chu ngai-ngamloin, an thilphur an zawr a, thil an hei inchawk a ‘Hi chu Bawia, Hi chu Bawinu’ an ti zo vawng a,an tading a dai tanawh. Chu huna chun anih, Nutling Patling ni antak ta hlak chuh. Mani Nau hai khawm Thuom le par tha inthuom zo lo a mani inthuom ngaina hlak um silo. Khuo an hei tlung a,an nau haiin lawmtakin an lo dawngsawng ding rawi maw an sawn laiin “Hi chu ka ditzawng aninawh, Ka ruolhai ta ang anih ka dit” ti a nau hai in an nei phaknaw ani ti hre derlo a an ruolhai, Kamding nauhai thil an hei inhnar lem chun an vanglai a iengkhawm ngaituo lo a an umlai hai an ngai rawng rawng a, an tading chun hi ni lawmum hi ‘HLIMNA KRISMAS’ ni ta lovin ‘TAPNA KRISMAS’ a'n changzo ta hlak.

Krismas hlimte a hmangza dingin khuolkhuo a inthawk Sung tin an hung khawm a, Inchuklai hai khawm an inchukna zo in an umna chu Khawpui iengang khawm nisien, ‘Krismas chu Mani Khuo ngeiah’ tiin tiena-tlanga inthawk an Thlatu hai chena ropui anlo relna ram a chun hlimtakin Sienglawi zai an hung rel a. Sinthaw le fakzawngna lei a hmun danga umhai khawm Mani Khuo ngeiah tiin ‘ I piengna ramah kirnawk rawh’ ti niawmtakin an an umna, khawvel intlansiekna ram chu maksanin an khuo an pan tal tal a, lungril ah

“ * Lal pieng hun parte a vulnawk tah,

Lungril inhnung lungleng a keitho ie”

Ti a sak rat rat pumin Nau pieng lawm dingin Kil tin Kil tang a inthawk an hungkhawm a. A thenin an ruolhai an hung thuoi a, a thenin ruolnaw deu, Thlasik thlavar hnuoi a “Dite, Nang chauh naw chuh” ti pui ding dam “ka ruol anih” tiin an hung thuoi ve bawk a, a then ruok chun ngampa deuin “Ka kawppui dinga Ka thlang ani hi” tiin an hung thuoi bawk. A then chun Khawpui nek a Khawte le Thingtlang Khuo a anhawi lem zie hrie in an Pi le Pu hai Khuo hlui dam an pan ve bawk a. Sung tin hlimtakin an inthuokkhawm a, Tudang ngailoa  an chanchin an inhril lai chun kilkhat a ruok chu,

“ Hun le Kum inherliemin,

A mileng Lal pieng lawm di’n,

Ei Vangkhuo ah sieng an lawi,

Sienglawi zai I rel ve sinaw maw,

Aw ana, famkhaw run I rem el hi”

Tiin mitthli far zawi zawiin an ngai, umlai lunglien nunrawng hrang lei a fam chang ta hai ngaina suktharin, an lo tappui a, an tading chun hi HLIMNA KRISMAS hi TAPNA KRISMAS  a'n chang naw thei nawh.

   “Hlimte a innuiza lai hai dawnkirin lungreng a awi thei mawl naw a nih”

“ Tap ruoiin zai ka vawr nawk hlak,

Enchimlo Parte, I sulhnung hlimthla

Ka thlirkir chang hin,

En tam, a mi leng sieng anlawi,

Ei vangkhuo ah,

I rel ve si nawh, sienglawi zai”

An(Thi ta hai) ruolhai hlimtaka an lenglai an hei hmu lem chun Fam hnung ngai a sukthar a,

  “ En tam Lal, I Lenruol hi,

Hlimte’n an innui za, tudang ngailote’n,

Run sieng an hung lawi,

I Rauthla bekin lo lawm la”


 

Ti a țap hla remnnaw thei anni ta ngai nawh. ‘Ni ie’ ngai a na em a nih Fam zunleng hi chuh. Sakhmel tawng nawk ding, Hmangai thutiem sut a thezai rel ma-in na an tih, Sakhmel tawngni um ta lo ding a thezai rel a, Piellei thuoriet hnuoia Sakruong buonlei inchang el hi chu a na a nih.

Kil khatah thlirna dang a I thlir nawk chun thil dang hmu nawk i ta, hieng ang hai hi chu an sauntek( sound track) a dang deu a, mi tinin ei tuok hlak anih. “ Pasal in Pasal ka nih tiin Nu nene nek an bansan chauh mani eiti laiin Nene dang an zawng a, Nuhmei hlak duoi bik lo, Barbie khal an bang chauh ei sawn leh a Barbie tu ding an zawng bawk a” . hieng reng reng a Khawsa Hringmi leng lai hin Krismas hlimum hmang dinga intiem tamtak an um a, ‘Urlawkzan chu Dawthlak-zan, an ti a, ‘a piengna ngei a hmang tum pawl le inhmangtir tum pawl hlak bo lo’. Hienghai lai a hin Thla kuo hnungah Thlarau thienghlim nilovin remruot a nau dam a pieng nuom el’.

Chuonghai lai a chun thenkhat chun,

“ Hlimzai rel antak dite, I thangnaw chun,

Ami-leng a-thiengten an leng, Kei riengte’n,

Khawlam I um,Mi hnemtu di,

Ka kiengah hung leng ve el rawh,

Hlimte’n Krismas hmang ve dingin”

Tiin Di ngaiin an lo kur diem diem a, ‘kur diem diem, kur diem diem’ ti a inawi an mamaw kher nawh. Mi dangin hlimbl taka Krismas an hmang lai khan anni ruok chu Thlasik meilum awipui ding an nei ve si nawh. Ruolhaiin kawppui an nei far a, a neinaw bik ni chu inrieng ngawi ngawi a inhrie in, an hlim thei mawl nawh.

 “Zaleng dang hlimte’n Lal pieng an lawm,

I thang ve nawh, dite, lunglawm a kim nawh”

 

Ti chau naw chu an ta dingin hril ding a um mawl naw a, hienghai ta ding khawm hin,

“* Lal piengni kawla  liem hnung,

A hung suok nawk tah,

Bethlehem ngaina chulhnung

Par-ang a vul nawk tah”

 tia hlimtak a Krismas hmang chu Vana-ra ang el niin, Mi tadinga HLIMNA KRISMAS  chu an tadingin ȚAPNA KRISMAS an chang lem ta hlak.

 

“Aw, Khawvel hin Hrethiem sien,

Van Lal Hmangai ropui hi”

ti thu hrethiem naw le

“*Isarel ha’n an hnawl a an pei hnung kha,

VanLal Reng ro pielral lunghlu Ka hmu tah.”

Ti umzie hrefie zonaw hai ta ding chun TAPNA KRISMAS a'n chang ding reng/hrim anih.

Krismas ani leiin Thuomhnaw thar nei ding a ni naw a, țhalai hai khawmin Nu le Pa hai Lu suk-hai rak khawp a Thuomhnaw manto ngen lo in, Pheikawk Kekhawng insang taluo, manto deu bun a, lam suk lawn ding zat a, phawngphawdet ang a hnungtieng a intawl a midang chelbat kher ngailoin Kekhawng inhnuoi deu, man tlawmte khawm bun lem inla, an sietpha ring a umnaw a. West-Coat kher kher amani, Zakhuochung(Coat) kher kher nei tum loin, inhme naw baksak a kerai puom rak khawp a Beatle Shoe bun kher lo khawmin Krismas hi an tlingtla thei ti hi hrechieng inla, Krismas ani lei a Thuomhnaw thar nei kher kher hi tumnaw inla, Kohran khawmin Krismas ani tilei ringawtin mi harsa hai suk harsa nawkzuol thei thawnaw bawk inla, Krismas a hung ni a, ei ngailai muol lo liemta hai ngai a kur-in-kuk el lo in an tadingin hlimtakin Lal inpak lem inla, ngaizawng hai umnaw lei a khuosawt a lunginleng el loin, A piengna a kher hmang tum loin, a piengna a kher inhmangtir tumnaw bawk inla, Thlakuo hnung ah Thlarau thienghlim nilo Remruot a nau kha pieng tanaw bawk ata. Ei I lawm le Krismas ei hmang san a chieng inla, Khawvel sandamtu piengcham lawm eini zie hrie in, ama tadingin Ei nun pum inhlan ta lem inla, ami’n anlo hril TAPNA KRISMAS hi HLIMNA KRISMAS inchang ngei a tih.

[ Hla thu * ka siena hai hi I hmu le hriet angin mi hla ania, * umnaw na po khi chu ka phuok ani a, a thluk umlo. ]

 - www.hzate.in

Monday, 4 December 2017

KA HARH MEUH CHUAN


Pic: Internet

Ziaktu: H.Zate, Hmar Rûn

- www.hzate.in

Facebook ațanga inhria kan ni a. Ka be fova, a felin biak a nuam kher mai. A thlalak ringawt pawh ka hlimpui a. Ka tan en nin theih loh leh en nin har a ni ta. Țha ka ti satliah lova, ka duh a, ka duh mai ni lovin ka vei ngawih ngawih a ni ber mai.  Chutia ka biak fo takah chuan a no. ka dil a.

"i no. ka duh e.. a pawi loh chuan.."

"Ngatannnn???"

"Ei atan chuan a ni lo phawt a. hihi"

"Hahaaa"

A nui ringawt chu ka nuih a za a, ka zak ve deuh bawk si chuan, "hahak...... Ka tibuai che em???" tih chu ka thawn leh a.

"Whatsapp group pa1 ah kan group awmna in ang lawm" tiin min chhang a.

"hriat har awm. hihi" tiin ka chhang ve leh a. "Har lo ang..  tlem in i thluak kha han hmang deuh la i hre mai ang" a ti a. Ka theih ang ang chuan ka zawng a, mahse, ka hmu thei lo. Ka hmuh theih loh thu ka hrilh leh a. A hnuah chuan kan awm dunna group hming chu min hrilh a, a indah dan nen lam min hrilh a, ka hre ve thei ta hram a. Ka va han lawm si em!

Chanchin te inzawtin kan inhrilh a, ka ngainain ka duh telh telh mai bawk si. A taka hmuh ve ngei ka duh a, hmub ngei pawh ka tum bawk. 

Vawikhat chu ka zin hlauh mai a. Ka zinna ațang chuan biain "Engnge ka lo hawn ang che?" ka ti a. Mahse, ka sawi rual chuan ka inchhir nghal a. A chhan chu; keia thil hawn teh lul a pawm duh ka ring lo. Lo pawm duh ta pawh nise  ka thil hawn dawng turin min hmuh duh ka ring lo. Chuan, min lo hmu duh pawh nise, min hmuh hnu chuan min biak chhunzawm duh ka ring lo. Mahse, min biak chhunzawm loh leh min hmuh duh loh vanga chhuanlam a siam pawh huamin hmuh ka tum ta a.
Thil chu ka  hawn ngei a, mahse, a tan ni lovin ka țhianpa nupuiin min laksak daih.

Kan inbia a, inhmu turin kan inbia a. Ka awmna leh a awmna nen lam kan inhrilh a. "Ka lo kal ang." a tih chuan a lo kal tak tak ka  la ring chuang lo. Ka awmna tur min hrilh pawh khan chhuanlam siamin a rawn kal loh leh kha ka la ring fan.  Lo kal lo ta pawh nise ka tan cho rual loh leh phu loh a nih miau a vangin ka vui chuang lovang.

Chuan, ka beisei leh rin phak hauh lovin a hmel ka hmu ta thut mai chu mak ka ti a, ka hlim zia kha a mak zawk. Amah tluka ka mit latu ka la tawng ngai lova, ka mitah chuan khawvela thil mawi ber a tling. Khawvel hmeichhe zingah hian a va han mawi chungchuang bik tak em! Ka be tur te kha ka lai țutin ka hria a, ka han chibai tr kha ka khur deuh tlat a ni. A hmel nelawm tak leh nui sang mai kha ka tan a hlu a, ngainatawm a nih rualin ka tan ngaihhlut loh theih loh ani roh si! A mawi a, a mawi thlawt a ni. Khawvel hrehawmna tem ve tura he leia apiang mai hi ka tana thil awih har berte zinga mi a ni ta ve ang. Mahse, a lo pian ve avang erawh chuan ka hlim tlat lawi si! 
Thil leisak  ka tum a, ka pawisa dinhmun tur min venpui tak chunga "i inseng nasa lutuk ang" a tih khan ka kalman tur nen lam senga leisak mai kha ka duh.
Chuan, Thil lei tura kan kal lai vel te kha ka nuna Zarkawt pheia ka kal tawh ah chuan hriatreng tlak leh ka hriatreng tur a ni tawh ang. Thil kan lei laia a hmel mawlh mai kha hmuhnawm ka ti. Thil lei tur ai khan a hmel kha ka en duh zawk. A tan chuan ka neih ang tawkin thil ka leisak ve ta a, engmah a nih loh teh lul nen lawm taka a pawm thiam kha ka lawm takzet. Chutah, Ngam leh ngam lovin țhut khawmuan ka rawt a, kan țhu te kha, a thil ei laia a hmel mawlh mai kha hmuhnawm ka ti. duhawm ka ti a, ka mitah hian a mawi! Chuai thei lo tur nise, vul reng mai se ka ti.

Hunin min nghak lova, Aizawlah chuan awm reng thei ka ni lova, kan khaw lam pan chuan ka haw leh ta a. Ka haw dawna min thlah kha ka lawma, mahse, ka lung a leng lawk.

Kan khua ka thleng chu ka lung a lengin ka ngai em em mai a. Mahse, tibuaitu mai nih ka hlauh vangin ka be țha ngam lo. Biak loh lah ka phal si lo, ka be leh ta nge nge a. Fel taka min chhang ringawt te kha ka lawmna tizualtu a ni. Ka tan han chhai ngam chi rualah ka dah lova, a rul tawka min chhang ringawt pawh kha ka lawm tawk viau.

Ka lung a leng veng veng a, hmel inhmu lova inbiak reng zawng duh tawk loh chin a awm ve ta! Inhmuh leh ngei tumin thil kan ruahman a. 
Tichuan, Phu loh Aizawl Nula hmu tur chuan an khua, Aizawlah zin turin ka insiam a, ka zin ve ta a. 

Kei teh lul,Thingtlang tlangval min hmu leh duh kha ka va han lawm teh lul em! Ka thlen ni chuan min lo hmuak a, kan inhmu a. Ka hmu chu ka hmu hmelțha zual sawtin ka hria. A nui sen sen a, an in lam pan tur chuan kan kal ta a. An in kan thlen chuan ka insilfaina tur min siamsaka ka insil hnuin chaw ka ei ta a. Chaw ka ei zawh chuan țhutthlengah țhuin thil kan sawi neuh neuh a. Chutih lai chuan kei teh lul hi min duh ve thu min hrilh ta a nih chu, ka va han lawm tak em!  Ka lawm lutuk chu kuah ka tum a, ka han inher chu ka khum ațangin ka ke lam a lo tla a, ka harh hlawl  a. Ka harh meuh chuan khang ka thil tawn, min tihlim em emtu zawng zawng kha ka mumang mai a ni tih hriain ui tak chungin ka tho chhuak  a. Chu ni chuan ngui leh lawm kim lo zetin ka hringnun kawng chu ka zawh leh ta zawk a!

4 December 2017 | Thingdawl